Prowadzę drukarnię. Codziennie dostaję pliki od klientów. Niektóre otweram z nadzieją, inne z niepokojem, a część — z rodzajem rezygnacji, którą zna każdy, kto kiedykolwiek próbował wyjaśnić komuś, czym jest rozdzielczość. Kiedyś myślałem, że Canva to najgorsze, co mogło się wydarzyć w branży drukarskiej od czasu clipartów w Windowsie 98. A potem weszło generatywne AI. Teraz dostaję „logotypy” z sześcioma palcami, tekstem pełnym literówek, i grafikami w rozdzielczości idealnej do wydrukowania na znaczku pocztowym. Ale nie o narzędzia tu chodzi. Canva, Photoshop, Midjourney — to tylko pędzle. Problem w tym, że ludzie nie wiedzą, czego ten pędzel nie robi. Więc oto pięć rzeczy, które warto wiedzieć, zanim wyślesz plik do druku.
1. Rozdzielczość: 72 DPI to nie jest rozdzielczość
To jest chyba najczęstszy błąd i jednocześnie najtrudniejszy do wytłumaczenia, bo na ekranie wszystko wygląda ostro. Ekran wyświetla grafikę w 72 DPI (punktów na cal). Druk potrzebuje minimum 300 DPI. To nie jest kwestia gustu — to fizyka. Grafika, która na ekranie wygląda świetnie (zwłaszcza na telefonie), po wydrukowaniu na koszulce zamienia się w rozmytą plamę o ostrych, poszarpanych krawędziach. Praktyczna zasada: jeśli Twoja grafika na koszulkę ma mieć 30 cm szerokości w druku, plik powinien mieć co najmniej 3500 pikseli na tej osi. Jeśli ma 800 pikseli — nie, powiększenie w Photoshopie tego nie naprawi. Pikseli nie da się dorobić.
2. RGB vs CMYK — czyli dlaczego ten niebieski nie wygląda tak jak na ekranie
Ekran świeci. Koszulka nie. Monitory używają modelu RGB (światło), druk używa CMYK (pigment). Niektóre kolory, które widzisz na ekranie — szczególnie neonowe zielenie, intensywne fiolety i jaskrawe pomarańcze — po prostu nie istnieją w druku. Nie da się ich wydrukować. Żadną techniką, na żadnej maszynie. Jeśli projektujesz coś w Canvie, pracujesz w RGB i nie masz nad tym kontroli. To nie znaczy, że nie da się tego wydrukować — ale znaczy, że kolor, który widzisz u siebie, nie będzie dokładnie tym kolorem, który dostaniesz na tkaninie. Twój „idealny fiolet” może wyjść jako przygaszony śliwkowy. I to nie jest wina drukarni.
3. Za dużo detali w za małej skali
Ten błąd kocham najbardziej, bo dotyczy ludzi, którzy naprawdę się starają. Ktoś projektuje piękne, szczegółowe logo. Cienkie linie, drobny tekst, subtelne gradienty. Wygląda rewelacyjnie na ekranie w powiększeniu na 200%. A potem ma być wydrukowane w rozmiarze 8 × 5 cm na piersi koszulki. Tkanina to nie papier. Tusz się rozpływa (nawet minimalnie), włókna mają swoją strukturę. Linie cieńsze niż 0,5 mm znikają. Tekst poniżej 8 punktów staje się nieczytelny. Gradient na powierzchni 3 cm zamienia się w plamę. Ale jest coś gorszego niż nieczytelność — trwałość. Te wszystkie cienkie, filigranowe elementy po prostu nie mają „mięsa”, żeby utrzymać się na tkaninie. Cienka linia w nadruku bywa dosłownie cieńsza niż włókno bawełny, na którym siedzi. Efekt? Przy pierwszym praniu odpada. Albo kruszy się, gdy ktoś rozciągnie koszulkę zakładając ją przez głowę. Dostajesz eleganckie logo, nosisz je dwa razy, a za trzecim masz na koszulce abstrakcję, której nie planowałeś. Reguła kciuka: wydrukuj sobie projekt na zwykłej drukarce w skali 1:1 i odsuń się na długość ręki. Jeśli coś jest nieczytelne na papierze — na koszulce będzie gorzej.
4. Brak separacji od tła — albo „proszę usunąć to białe dookoła”
Dostaję plik JPG. Logo na białym tle. I prośbę: „koszulka ma być czarna, proszę wydrukować bez tego białego”. JPG nie obsługuje przezroczystości. To białe dookoła to nie jest „tło do usunięcia” — to integralna część pliku. Żeby to poprawić, trzeba albo przerobić grafikę na format z kanałem alfa (PNG, SVG, AI), albo ręcznie wycinać tło. A ręczne wycinanie skomplikowanego logo to dodatkowy czas i dodatkowy koszt. Jeszcze gorzej jest z AI-generowanymi grafikami. Midjourney nie daje plików wektorowych. Generuje bitmapę, często z artefaktami na krawędziach, z pseudoprzezroczystością, która przy bliższym spojrzeniu okazuje się jasnoszarą poświatą. Odseparowanie takiej grafiki od tła to czasem godzina pracy. I jeszcze jedno, bo to słyszę regularnie: „zapisałem jako PDF, więc jest wektorowy”. Nie, nie jest. PDF to tylko opakowanie — jak koperta. Możesz do niej włożyć list napisany odręcznie albo wydrukowany. Sam fakt, że jest w kopercie, nie zmienia tego, co jest w środku. Jeśli wrzucisz do PDF zdjęcie w 72 DPI, to nadal będzie zdjęcie w 72 DPI — tyle że teraz w ładniejszym formacie pliku. Plik wektorowy to taki, który zamiast pikseli opisuje kształty matematycznie — linie, krzywe, punkty. Dzięki temu możesz go powiększać do rozmiaru billboardu i nic się nie rozjedzie. Ale żeby PDF był wektorowy, grafika musi być wektorowa od samego początku — stworzona w Illustratorze, CorelDRAW, Inkscape czy innym programie do grafiki wektorowej. Eksport JPG-a z Canvy do PDF-a nie robi z niego wektora. To nadal ta sama bitmapa, tylko w kopercie z napisem „PDF”. Wysyłaj pliki w PNG z przezroczystym tłem albo — najlepiej — w formacie wektorowym (AI, EPS, SVG). Twój drukarz podziękuje Ci osobiście.
5. „Znalazłem to w Google, wydrukujcie na 200 koszulek”
I tu dochodzimy do tematu, o którym nikt nie chce rozmawiać: prawa autorskie. Grafika znaleziona w Google Images nie jest darmowa. Grafika wygenerowana przez AI ma niejasny status prawny. Zrzut ekranu ze strony innej firmy to nie jest „inspiracja”. A my, jako drukarnia, nie chcemy drukować rzeczy, które narażą nas albo klienta na problemy. Jeśli nie masz pewności, czy możesz użyć danej grafiki — zapytaj. Lepiej zamówić prosty, ale legalny projekt niż wydrukować 200 koszulek, które potem trafią do kosza, bo ktoś rozpoznał swoją pracę.
Co z tym zrobić?
Większość tych problemów rozwiązuje jedna rzecz: rozmowa z drukarnią przed wysłaniem pliku do produkcji. Porządna firma, która zajmuje się nadrukami na koszulki, sprawdzi Twój plik, powie Ci co poprawić, a często zaproponuje usługi grafika, który poprawi twój projekt. Ale im lepszy plik wyślesz na starcie, tym szybciej i taniej przebiegnie cały proces. A jeśli korzystasz z Canvy czy generatywnego AI — nie ma w tym nic złego. Tylko pamiętaj, że to początek procesu, nie jego koniec. Między „wygląda fajnie na ekranie” a „wygląda fajnie na koszulce” jest przepaść, w której mieszka fizyka, chemia farb i struktura włókien bawełny.
I drukarz, który próbuje Ci to wytłumaczyć.
